Mục lục
Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa ký quyết định miễn nhiệm Thống đốc Cục Dự trữ Liên bang (Fed) Lisa Cook với hiệu lực ngay lập tức. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử hiện đại, một tổng thống Mỹ trực tiếp cách chức thành viên Hội đồng Thống đốc Fed – cơ quan vốn được xem là độc lập với Nhà Trắng.
Trong thông báo đăng trên mạng xã hội, ông Trump cho rằng bà Cook đã có “những hành vi thiếu trung thực trong hồ sơ tài chính, có thể cấu thành vi phạm hình sự”. Ông nhấn mạnh một cá nhân vướng nghi vấn gian lận “không thể tiếp tục nắm giữ vị trí trọng yếu trong hệ thống tài chính quốc gia”.
Ngòi nổ của vụ việc xuất phát từ đơn tố cáo của Bill Pulte, Giám đốc Cơ quan Tài chính Nhà ở Liên bang (FHFA) và cũng là đồng minh thân cận của Trump. Ông Pulte cáo buộc Lisa Cook đã gian dối về nơi cư trú nhằm được hưởng lãi suất vay thế chấp ưu đãi.
Cụ thể, bà Cook từng kê khai căn hộ tại Georgia là nơi ở chính, chỉ hai tuần sau khi xác nhận địa chỉ cư trú hợp pháp tại Michigan. Nếu được chứng thực, hành vi này có thể cấu thành tội gian lận thế chấp. Bộ Tư pháp Mỹ đã tiếp nhận hồ sơ và đang tiến hành thẩm tra.
Trước cáo buộc, bà Cook phản bác kịch liệt, khẳng định mình “không hề vi phạm pháp luật” và tuyên bố sẽ đấu tranh đến cùng để bảo vệ uy tín cũng như chức vụ hiện tại.
Thông tin sa thải ngay lập tức tác động mạnh đến thị trường quốc tế. Chỉ số USD Index suy yếu, trong khi vàng và đồng yên Nhật tăng giá do giới đầu tư lo ngại sự can thiệp trực tiếp của Nhà Trắng sẽ làm xói mòn niềm tin vào tính độc lập của chính sách tiền tệ Mỹ.
Các chuyên gia kinh tế tại châu Á và châu Âu cảnh báo, quyết định này có thể khiến Fed gặp nhiều khó khăn trong việc điều hành lãi suất, làm gia tăng bất ổn trên thị trường vốn đã chịu sức ép lớn từ lạm phát.
Việc loại bỏ Lisa Cook mở đường cho Tổng thống Trump bổ nhiệm một nhân vật thân cận khác vào Hội đồng Thống đốc Fed. Nếu thành công, ông sẽ kiểm soát ít nhất 4/7 ghế trong cơ quan quyền lực này – qua đó có khả năng tác động mạnh mẽ tới chính sách lãi suất và định hướng tiền tệ, phục vụ các mục tiêu tăng trưởng và giảm chi phí vay vốn.
Trong khi các tổng thống tiền nhiệm, dù có bất đồng với Fed, vẫn tôn trọng tính độc lập của cơ quan này, thì động thái quyết liệt của Trump đã phá vỡ thông lệ. Giới phân tích nhận định, sự kiện này có thể mở màn cho một cuộc chiến pháp lý căng thẳng, thậm chí phải nhờ tới Tòa án Tối cao để xác định ranh giới quyền lực giữa hành pháp và ngân hàng trung ương
